Muzeum Motoryzacji w „ Mechaniku”
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 3 „Mechanik” im. Stanisława Staszica w Krośnie sięga swoją tradycją do roku powstania tj. do 1892 r. Przez te minione lata szkoła w różny sposób podejmowała się dokumentowania prac dyplomowych swych uczniów aby z jednej strony wyrażały współczesną myśl techniczną, a z drugiej sięgały do czasu minionego. Prace te miały charakter nie tylko dydaktyczny ale również wyrażały pasję wielu młodych ludzi do zatrzymania czasu w renowacji wielu pojazdów mechanicznych.
W ten to sposób wiele lat temu narodziła się myśl aby utworzyć Muzeum Motoryzacji - jedynego tego typu w naszym kraju. Wysiłek ten byłby znikomy gdyby nie wielkie zaangażowanie nauczycieli kształcenia zawodowego i opiekunów prac dyplomowych. W taki oto sposób narodziła się nie tylko idea ale również dzieło będące współcześnie naszą chlubą. W muzeum pojawiły się pojazdy jednośladowe oraz samochody, które mogli używać nasi ojcowie a nawet dziadkowie… Każdy pojazd przywracano do tzw. stanu pierwotnego co stanowiło wielki wysiłek naszych uczniów i nauczycieli. Ponadto opracowywano dokumentację dla każdego pojazdu co musiało mieć znaczenie nie tylko dla odwiedzających ale również tych uczniów „Mechanika”, którzy na kierunkach „samochodowych” rozwijali swoje umiejętności i zainteresowania.
Dzięki wielkiemu zaangażowaniu uczniów, rodziców i nauczycieli renowacja ruchomych zabytków osiągnęła w krośnieńskim „Mechaniku” imponujące rozmiary prowadząc do utworzenia wspaniałej ekspozycji muzealnej gromadzącej prawie wszystkie pojazdy jeżdżące po podkarpackich drogach po II wojnie światowej ale nie tylko, gdyż znajdują się tu również egzemplarze przedwojenne. Kolekcja Muzeum Motoryzacji w Krośnie liczy dziś ponad 100 pojazdów i stale się powiększa. Zgromadzono tu niemal wszystkie jednoślady jakie jeździły po polskich drogach od lat 50- tych. Dział polski liczy 15 motocykli i 16 motorowerów z lat 1950- 1989 stanowiących dowód świetności polskiego przemysłu motoryzacyjnego. Są wśród nich cudem przywrócone do oryginalnej postaci kultowe pojazdy PRL-u, które również teraz wzbudzają u zwiedzających- jakąś nutkę żalu i wzruszenia – takie jak eshaelki, wuefemki, junaki i oczywiście wueski oraz cała gama motorowerów.
Najcenniejsze z nich to SHL z 1954 r. ze sztywna rama i trapezem amortyzującym z przodu, WFM z 1956, Junak z 1960, motorowery Osa, Żak, Ryś, Komar, oraz samochody Warszawa M20 „garbus” z 1952, Syrena 103 z drzwiami otwieranymi do przodu. Oprócz pojazdów produkowanych w Polsce znajdują się tu również jednoślady produkowane w krajach o ściennych – jest 13 motocykil produkcji czechosłowackiej z żużlową jawa, 8 niemieckich z cennym AVO sporti 5 rosyjskich z legendarnym Iżem. Są to min.: Jawa 353 z 1956, Jawa Cz-175 z 1958, Simson AWO z 1960, MZ ES 250-1 Trophy z 1962, Iż 49 z 1953, Pannonia TLF 1960, motorowery : Jawa z 1960, Simson SR 2 z 1957, Clio 1961, oraz samochody cała plejada „Skód” i Fiatów, Zaporożec, Zastawa, Wartburg, Trabant. W muzeum znajdują się również obok pojazdów ich elementy, tj. silniki, układy napędowe, które służyły w swoim czasie jako pomoce dydaktyczne, a obecnie mogą już przejąć na zasłużony odpoczynek w muzeum, oraz ciekawe elementy pojazdów i maszyn odzyskane ze złomowisk Wszystko to sprawia, że nie tylko pojazd z zewnątrz , ale również można zajrzeć do jego wnętrza dzięki temu muzeum oprócz wartości historycznej może pełni dużą wartość dydaktyczna. Większość egzemplarzy posiada również dokumentację dotyczącą jego pochodzenia, jak również losów przed-muzealnych.
Utworzenie tak bogatej kolekcji wymagało wielu wyrzeczeń i starań Trzeba było wyszukać zrujnowane starocie, zakupić je i wykonując żmudną pracę odremontować przywracając dawny blask i używalność. Pojazdy znajdowano w różnych okolicznościach na śmietnikach, złomowiskach przydomowych na strychach domów, stodołach itp. Ich stan najczęściej był opłakany -zniszczone zarówno przez eksploatację, jak i czynniki atmosferyczne często niekompletne wymagały ogromnego nakładu pracy, aby odzyskały oryginalny wygląd. Dużym problemem było zdobycie oryginalnych części do zdekompletowanych „ruin”. Wspaniale odrestaurowane pojazdy są dziełem umysłów i rąk uczniów – absolwentów szkoły prowadzonych pod fachowym okiem opiekunów. Każdy eksponat posiada szczegółową dokumentacje czynności od rozmontowania, do najmniejszych detali każdego egzemplarza i oceny stanu poszczególnych elementów (chodziło o zachowanie jak największej ilości części oryginalnych) aż do nadania pojazdowi ostatecznego wyglądu. Obecnie muzeum ciągle się powiększa, a w ostatnim roku pozyskano nowe eksponaty i są to min.: EMZ z bocznym wózkiem z 1968, Simson z przekładnią hydrokinetyczną, Bebeta, Trabant i Wartburg.
Muzeum można zwiedzać w czasie uzgodnionym w sekretariacie ZSP nr 3. Warto poznawać miejsce gdzie zatrzymał się czas dla myśli motoryzacyjnej – czas w Muzeum Motoryzacji ZSP nr 3 w Krośnie. Zapraszamy na www.zsp3.krosno.pl
zsp3
